{"id":8626,"date":"2022-06-29T11:59:07","date_gmt":"2022-06-29T09:59:07","guid":{"rendered":"https:\/\/www.portail-esclavage-reunion.fr\/?post_type=documentaire&#038;p=8626"},"modified":"2023-11-17T13:31:55","modified_gmt":"2023-11-17T09:31:55","slug":"trafik-zesklav-dann-lossean-indien","status":"publish","type":"documentaire","link":"https:\/\/www.portail-esclavage-reunion.fr\/re\/documentaires\/lo-trafik-bann-zesklav\/trafik-zesklav-dann-lossean-indien\/","title":{"rendered":"La tr\u00e8te z\u00e9sklav dan Loss\u00e9an Indien"},"content":{"rendered":"<h1 class=\"surtitle\">Bourbon \u00e8k la kote L\u00e8st Lafrik \u2013 La tr\u00e8te z\u00e9sklav dann 18\u00e8m si\u00e8k<\/h1>\n<h2>Na poin bonp\u00e9 majinasyon l\u00e9 pa kapab r\u00e8ve bann Tropik : i kon\u00e9 t\u00e8lman lo bann zimaj. Toute lo koul\u00ebr tropikal bann zil m\u00e8r lo S\u00fcd i trape noute majinasyon. L\u00e9 vr\u00e9 depi troi si\u00e8k, bann gran z\u00e9krivin la-vante azot. Kissoi Leconte de Lisle, Loys Masson, n\u00e9na in bonp\u00e9 la-rakonte zot visyon bann paradi-la !<\/h2>\n<h2>Alon borde bann gran-gran santiman \u00e8k souvnir Baudelaire-la. Lartik-la i propoze o-kontr\u00e8r amontre, linstan-la dann son kont\u00e8ks, \u00ab koman Zerop\u00e9in i ash\u00e8te bann Noir dessi la kote Lafrik po f\u00e9 trava\u00efye ce bann pov-maler\u00e9 konm z\u00e9sklav dann zot koloni \u00bb (konm Diderot \u00e8k d\u2019Alembert la-\u00e9krire).<\/h2>\n<figure id=\"attachment_305\" aria-describedby=\"caption-attachment-305\" style=\"width: 800px\" class=\"wp-caption alignnone\"><a href=\"https:\/\/www.portail-esclavage-reunion.fr\/wp-content\/uploads\/2018\/10\/ill-1-carte-web.jpg\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"wp-image-305 size-full\" src=\"https:\/\/www.portail-esclavage-reunion.fr\/wp-content\/uploads\/2018\/10\/ill-1-carte-web.jpg\" alt=\"\" width=\"800\" height=\"827\" srcset=\"https:\/\/www.portail-esclavage-reunion.fr\/wp-content\/uploads\/2018\/10\/ill-1-carte-web.jpg 800w, https:\/\/www.portail-esclavage-reunion.fr\/wp-content\/uploads\/2018\/10\/ill-1-carte-web-290x300.jpg 290w, https:\/\/www.portail-esclavage-reunion.fr\/wp-content\/uploads\/2018\/10\/ill-1-carte-web-768x794.jpg 768w\" sizes=\"auto, (max-width: 767px) 89vw, (max-width: 1000px) 54vw, (max-width: 1071px) 543px, 580px\" \/><\/a><figcaption id=\"caption-attachment-305\" class=\"wp-caption-text\">Karte la tr\u00e8te depi la kote Lou\u00e8st Lafrik 18\u00e8m si\u00e8k. <br \/>In <em>Tingatinga ou les Makua de la modernit\u00e9<\/em>, M\u00fcz\u00e9 Vill\u00e8le, lan\u00e9 1999. <br \/>Linstit\u00fc resh\u00e8rsh po lo d\u00e9vlopman<\/figcaption><\/figure>\n<h3>Ko\u00e7a i l\u00e9 kote Lafrik-la ?<\/h3>\n<p>8\u00e8m si\u00e8k apartir, bann Zarab lav\u00e9-rouve bann kontoir laba. Dann 14\u00e8m-15\u00e8m si\u00e8k, dapr\u00e9 Ibn Battouta \u00e8k bann voyaj\u00ebr shinoi, bann ville zarab-l\u00e0 t\u00e9 i raporte bien. 16\u00e8m si\u00e8k bann Port\u00fcgu\u00e9 la-m\u00e8te d\u00e9zord dann kom\u00e8rse-la ; bann&#8217;a la-kapaye d\u00e9-sertin ville konm Kiloa (Kilwa), Zanzibar, Malindi, Pate, Mombasa \u00e8k, po in p\u00e9-d\u2019tan, Lil Socotra. Bann kontoir Mozanbik \u00e8k Sofala l\u00e9t\u00e9 bann landroi pl\u00fcs inportan po Contra Costa port\u00fcgu\u00e9-la.<\/p>\n<p>Dann 17\u00e8m si\u00e8k, bann latak t\u00e9 i sorte T\u00fcrki \u00e8k Larabi (sirtou Oman), ke t\u00e9 i maye ansanm bann r\u00e9b\u00e9lion lokal, lav\u00e9 f\u00e9 b\u00e8sse dominasyon-la. Lan\u00e9 1698, la p\u00e8rte lo Fort Jesus Mombasa la-marke la fin lo r\u00e8gne bann Port\u00fcgu\u00e9 dan lo Nor Cap Delgado.<\/p>\n<p>18\u00e8m si\u00e8k, bann Frans\u00e9 la-passe an-promi\u00e9 par lo S\u00fcd Cap Delgado, kot\u00e9 bann Port\u00fcgu\u00e9, apr\u00e9\u00e7a zot la-\u00e9ss\u00e8ye kot\u00e9 bann Zarab. Dann si\u00e8k-la, lo situasyon politik t\u00e9 jam\u00e9 kl\u00e8r. Bann Port\u00fcgu\u00e9 t\u00e9 i \u00e8de ankor bann gouv\u00e8rn\u00ebr zarab lokal dann zot batay kontr&#8217; zot bann s\u00fcltan Oman. Lo bann trafikan zil Maskar\u00e8gn la-anprofite, sinon\u00e7a la-subi situasyon-la : dessi la kote L\u00e8st Lafrik, zot l\u00e9t\u00e9 d\u2019z\u00e9tranj\u00e9, zot t\u00e9 oblij\u00e9 f\u00e9 laranjman ansanm toute demoun.<\/p>\n<p>Lan\u00e9 1770 apartir, la kantit\u00e9 Kaf (c\u00e9 in mo zarab i v\u00e9 dir pa\u00efen) i d\u00e9barke l\u00e9t\u00e9 parla sink fois pl\u00fcs \u00e7at bann Malgash. Lo trafik la-d\u00e9vlope ankor pl\u00fcs. Kissoi bato lo roi, kissoi bato priv\u00e9, toulp\u00e9 t\u00e9 i f\u00e9 par\u00e8y. Bann bato la Franse ossi dann ta.<\/p>\n<p>Nou va rogarde deu r\u00e9jion : dabor-inn bann poss\u00e9syon port\u00fcgu\u00e9, \u00e9pila bann kontoir zarab, parsk lo deu kom\u00e8rse l\u00e9t\u00e9 pa par\u00e8y.<\/p>\n<h3>Ansanm bann Port\u00fcgu\u00e9<\/h3>\n<p>Bann Port\u00fcgu\u00e9 t\u00e9 i kontrole toujour la kote rantr&#8217; la b\u00e9 Delagoa \u00e8k lo kap Delgado. Zot poss\u00e9syon t\u00e9 i forme <em>la capitainerie g\u00e9n\u00e9rale de Mozambique<\/em>.<\/p>\n<h4>K\u00e8l kontoir t\u00e9 fr\u00e9kant\u00e9 ?<\/h4>\n<p>Dabor-inn, nav\u00e9 Mozanbik \u00e8k Sofala. M\u00e9-soman Ibo, dan bann zil Qu\u00e9rimbe, t\u00e9 i ressoi in bonp\u00e9 d\u2019Frans\u00e9. Akoz port-la nav\u00e9 in lavantaj : li t\u00e9 loin lo pouvoir lo kapit\u00e8n j\u00e9n\u00e9ral. Bann Frans\u00e9 t\u00e9 i vizite Yanbanne (Imbano), devan lo rivi\u00e8r Sena (dan lanboush\u00fcr Zamb\u00e8ze), b\u00e9 Fernand Valoze, Kilimane \u00e8k la pl\u00fcpar lanboush\u00fcr bann fl\u00ebv\u2026<\/p>\n<p>L\u00e9pok-la, bann kontoir port\u00fcgu\u00e9 t\u00e9 i pran la pante, zot t\u00e9 malang m\u00e8m, konm ki dir\u00e9. La ville Mozanbik t\u00e9 i repr\u00e9zante \u00e7a bien : nav\u00e9 poin bonp\u00e9 boutik ; lo bazar l\u00e9t\u00e9 in karo la bou s\u00e8k ; bann fanm assize an-touk sinon\u00e7a alonj\u00e9 t\u00e9 i atande bann klian ; bann r\u00e9jim banane l\u00e9t\u00e9 fan\u00e9 at\u00e8r. Dann port, bann bato frans\u00e9 kost\u00e9 ansanm \u00e7at Port\u00fcgu\u00e9 t\u00e9 i sharje kargu\u00e9zon demoun.<\/p>\n<p>La ville Ibo lav\u00e9 d\u00e9gr\u00e9n\u00e9 par\u00e8y. Lan\u00e9 1802, Garneray i remarke \u201cin ta d\u2019kalbanon san l\u00fcmi\u00e8r, san fen\u00e8te \u00e8k bann vilin jardin mal ok\u00fcp\u00e9, fan\u00e9 parsi-parla ninporte koman. Lo pal\u00e9 gouv\u00e8rn\u00ebr l\u00e9t\u00e9 in kaz a-l\u00e9taj kasse-kass\u00e9, in vr\u00e9 ruine \u00bb. D\u00e9-s\u00e8rtin kapit\u00e8n t\u00e9 i passe m\u00e8m pa par bann Port\u00fcgu\u00e9, zot t\u00e9 i tr\u00e8te dir\u00e8ktoman \u00e8k bann zindij\u00e8n dan bann landroi zot touss\u00ebl t\u00e9 i kon\u00e9. D\u2019ot prod\u00fcksyon la koloni Mozanbik, konm lo <em>morphil<\/em> (<em>morfil<\/em>) par \u00e9gzanp, i rossanbe la-pa tro int\u00e9r\u00e8sse bann Frans\u00e9.<br \/>\nKonm bann zistorien angl\u00e9, nou p\u00e9 dir c\u00e9 bann zil Maskar\u00e8gn l\u00e9t\u00e9 lo prinsipal r\u00e9sponsab lo trafik z\u00e9sklav dann poss\u00e9syon port\u00fcgu\u00e9-la.<\/p>\n<h3>Ansanm bann Zarab<\/h3>\n<figure id=\"attachment_307\" aria-describedby=\"caption-attachment-307\" style=\"width: 800px\" class=\"wp-caption alignnone\"><a href=\"https:\/\/www.portail-esclavage-reunion.fr\/wp-content\/uploads\/2018\/10\/ill-2-2000-14-3-co-te-de-zanguebar-web.jpg\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"wp-image-307 size-full\" src=\"https:\/\/www.portail-esclavage-reunion.fr\/wp-content\/uploads\/2018\/10\/ill-2-2000-14-3-co-te-de-zanguebar-web.jpg\" alt=\"\" width=\"800\" height=\"1046\" srcset=\"https:\/\/www.portail-esclavage-reunion.fr\/wp-content\/uploads\/2018\/10\/ill-2-2000-14-3-co-te-de-zanguebar-web.jpg 800w, https:\/\/www.portail-esclavage-reunion.fr\/wp-content\/uploads\/2018\/10\/ill-2-2000-14-3-co-te-de-zanguebar-web-229x300.jpg 229w, https:\/\/www.portail-esclavage-reunion.fr\/wp-content\/uploads\/2018\/10\/ill-2-2000-14-3-co-te-de-zanguebar-web-768x1004.jpg 768w, https:\/\/www.portail-esclavage-reunion.fr\/wp-content\/uploads\/2018\/10\/ill-2-2000-14-3-co-te-de-zanguebar-web-783x1024.jpg 783w\" sizes=\"auto, (max-width: 767px) 89vw, (max-width: 1000px) 54vw, (max-width: 1071px) 543px, 580px\" \/><\/a><figcaption id=\"caption-attachment-307\" class=\"wp-caption-text\">La kote Zanguebar. Robert de Vaugondy. Lan\u00e9 1749. <br \/>Kol. M\u00fcz\u00e9 Vill\u00e8le<\/figcaption><\/figure>\n<p>Dan lo Nor kap Delgado jiska dann golf Aden t\u00e9 i trouve \u00ab la kote Zanguebar ou\u00e7a bann s\u00fcltan Maskate t\u00e9 i domine. Dizon zot pouvoir l\u00e9t\u00e9 po la forme : dann zan\u00e9 1770 lo s\u00fcltan Kiloa t\u00e9 i konsid\u00e8re ali konm ind\u00e9pandan \u00bb.<\/p>\n<p>Lan\u00e9 1804, laba Zanzibar, in d\u00e9nom\u00e9 Dallons la-\u00e9kri Decaen, lo gouvern\u00ebr j\u00e9n\u00e9ral Lil de France ansanm Bourbon : \u00ab mwin la v\u00fc bann Frans\u00e9 arive \u00e8k in lorde lo s\u00fcltan po gouv\u00e8rnman ce lil-la, po l\u00e8sse azot f\u00e9 zot kom\u00e8rse konm zot t\u00e9 i v\u00e9 ; zot la pa nyabou akoz lo bann traka zot la-gaingn\u00e9 ; konm Zanzibar i \u00e9koute pa ditou bann zord lo prinse i fo nout gouv\u00e8rnman i garanti poudbon nout kom\u00e8rse dann r\u00e9jion-la \u00bb.<\/p>\n<p>Rantr\u2019 1785-1790 parla, lo trafik dessi la kote Zanguebar la-d\u00e9passe \u00e7at Mozanbik, parsk laba lo bann z\u00e9sklav l\u00e9t\u00e9 m\u00e9y\u00ebr marsh\u00e9, m\u00e9 ossi parsk nav\u00e9 pl\u00fcs ravitayman.<\/p>\n<p>Depi lo S\u00fcd jiska lo Nor, bann kontoir t\u00e9 i vande z\u00e9sklav bann Frans\u00e9 l\u00e9t\u00e9 : Lindi, Kiloa, Kilwa, Mafia, Zanzibar, Pemba, Montbaze (Mombasa), Malindi, Pate (Patta), Mogadiscio. D\u00e9-sertin l\u00e9t\u00e9 pa tro fr\u00e9kant\u00e9, konm Mogadiscio \u00e8k Pate ; po d\u2019ot, konm Mombasa, Pemba, Malindi, Mafia, zot kom\u00e8rse l\u00e9t\u00e9 pri dann batay lokal. Po fini, nou p\u00e9 di lo bann trafikan bann zil Maskar\u00e8gn t\u00e9 i fr\u00e9kante s\u00fcrtou lo deu zile Kiloa \u00e8k Zanzibar.<\/p>\n<h4>Kiloa<\/h4>\n<figure id=\"attachment_309\" aria-describedby=\"caption-attachment-309\" style=\"width: 800px\" class=\"wp-caption alignnone\"><a href=\"https:\/\/www.portail-esclavage-reunion.fr\/wp-content\/uploads\/2018\/10\/ill-3-2014-1-14-web.jpg\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"wp-image-309 size-full\" src=\"https:\/\/www.portail-esclavage-reunion.fr\/wp-content\/uploads\/2018\/10\/ill-3-2014-1-14-web.jpg\" alt=\"\" width=\"800\" height=\"553\" srcset=\"https:\/\/www.portail-esclavage-reunion.fr\/wp-content\/uploads\/2018\/10\/ill-3-2014-1-14-web.jpg 800w, https:\/\/www.portail-esclavage-reunion.fr\/wp-content\/uploads\/2018\/10\/ill-3-2014-1-14-web-300x207.jpg 300w, https:\/\/www.portail-esclavage-reunion.fr\/wp-content\/uploads\/2018\/10\/ill-3-2014-1-14-web-768x531.jpg 768w\" sizes=\"auto, (max-width: 767px) 89vw, (max-width: 1000px) 54vw, (max-width: 1071px) 543px, 580px\" \/><\/a><figcaption id=\"caption-attachment-309\" class=\"wp-caption-text\">Lil \u00e8k la ville Kiloa. N. Parr. Lan\u00e9 1746. <br \/>Kol. M\u00fcz\u00e9 Vill\u00e8le<\/figcaption><\/figure>\n<p>Rantr\u2019 1770-1794, Kiloa l\u00e9t\u00e9 lo kontoir zarab bann Frans\u00e9 t\u00e9 i fr\u00e9kante pl\u00fcs. Li l\u00e9t\u00e9 \u00ab lo d\u00e9po po lo kom\u00e8rse bann z\u00e9sklav la kote Zanguebar an-anti\u00e9 \u00bb. Rantr\u2019 1785-1790, ap\u00ebpr\u00e9 1500 z\u00e9sklav t\u00e9 i anbarke toul\u00e9zan po bann zil Maskar\u00e8gn. Depi bann zan\u00e9 1770 t\u00e9 i doi konte par pl\u00fczir sant\u00e8ne lo bann d\u00e9par, parsk lan\u00e9 1776, in larmat\u00ebr Lil de Franse, Jean Vincent Morice, lav\u00e9 passe in kontra \u00e8k lo s\u00fcltan : \u00ab Anou, lo roi Kiloa, s\u00fcltan Hasan, lo garsson s\u00fcltan Ibrahim nou prom\u00e8te M. Morice, Frans\u00e9, nou va done ali toul\u00e9zan 1000 z\u00e9sklav po 20 piastre shakinn, li, li va done anou 2 piastre par z\u00e9sklav. P\u00e8rsone nora poin lo droi f\u00e9 trafik z\u00e9sklav tank li la pa gaingne la si\u00e8ne, \u00e9pila si li v\u00e9 p\u00fc d\u2019ot. Kontra-la l\u00e9 valab 100 t-an rantr\u2019 nout deu l\u00fc. An-garanti nou done al\u00fc lo forter\u00e8sse po li m\u00e8te lo bann kanon li v\u00e9 \u00e8k son paviyon\u2026 \u00bb<\/p>\n<p>Lakor anfit\u00e9otik ke nou p\u00e9 konsid\u00e8re konm ab\u00fczif, t\u00e9 i \u00e9splike akoz lo s\u00fcltan t\u00e9 i apr\u00e9ssi\u00e9 lo bann don lo shirurjien Morice, m\u00e9 ossi akoz li t\u00e9 i v\u00e9 prot\u00e8je ali kontr&#8217; Maskate \u00e8k Zanzibar. D\u00e9po-la nor\u00e9 done &#8221; bann zil de Franse, Bourbon, S\u00e9ss\u00e8l, la kapassit\u00e9 an-garanti, an-kantit\u00e9, m\u00e9y\u00ebr marsh\u00e9, po ogmante vitman zot pop\u00fclasyon z\u00e9sklav, parlf\u00e8te am\u00e8ne azot dan lo degr\u00e9 d\u2019rish\u00e8s t\u00e9 i sou\u00e8te po zot&#8221;, konm di in dalon Morice, lo d\u00e9nom\u00e9 Cossigny, l\u00ebrk li l\u00e9t\u00e9 linj\u00e9ni\u00e8r lo roi dann Port-Louis. Mal\u00e9r\u00e8zman po li, son sap\u00e8r proj\u00e9 la pa parti pl\u00fcs loin. Kanm\u00e8m Sartine, lo minisse La Marine, la-apr\u00e9ssi\u00e9 lid\u00e9 Morice, li la pa kontin\u00fc\u00e9 lo proj\u00e9. Lan\u00e9 1778 apartir, la gu\u00e8r lind\u00e9pandans Lam\u00e9rik la-akapare bononm \u00e8k larjan. Morice lav\u00e9 artourne Kiloa lan\u00e9 1777, d&#8217;ot&#8217; ossi konm Crassons de Medeuil rantr\u2019 1784-1785, Curt lan\u00e9 1790 parla, po \u00e9ss\u00e8ye ankor in fois f\u00e9 in lalianse rantr&#8217; lo s\u00fcltan \u00e8k lo Roi la Franse. La m\u00e9tropole la-p\u00fc int\u00e9r\u00e8sse \u00e8k \u00e7a.<\/p>\n<p>Jiska lan\u00e9 1794 bann bato Maskar\u00e8gn t\u00e9 i kontinu\u00e9 arrive Kiloa an-kantit\u00e9. Lan\u00e9 1801, lo trafik la-arpran in p\u00e9. Soman lan\u00e9 dapr\u00e9 l\u00e9t\u00e9 plito Zanzibar t\u00e9 i atire bann trafikan.<\/p>\n<h4>Zanzibar<\/h4>\n<p>Depi lan\u00e9 1792 apepr\u00e9, Zanzibar t\u00e9 i tonbe konm lo m\u00e9y\u00ebr landroi, jiska d\u00e9passe bann kontoir Mozanbik dann lid\u00e9 lo bann trafikan. Bann mouvman la <em>R\u00e9volution<\/em> la-retarde lavansman-la. Bann bato Maskar\u00e8gn t\u00e9 i sava laba toultan rienk lan\u00e9 1802 apartir.<\/p>\n<p>Zanzibar l\u00e9t\u00e9 \u00ab la koloni prinsipal limam Maskate \u00bb. Toul\u00e9zan, t\u00e9 i anbarke z\u00e9sklav par mili\u00e9 po lo golf P\u00e8rsik, Larabi \u00e8k Linde. Bann Frans\u00e9 la-rante dann ron trafik-la kanm\u00e8m lo gouv\u00e8rn\u00ebr-\u00ebnuk \u00e8k lo sh\u00e8f la doine t\u00e9 i ab\u00fcze dessi zot.<\/p>\n<p>Kissoi dori, mayi, mil, koko, frui, b\u00e8f, kabri, volay, lil t\u00e9 i manke pa rien. Toute l\u00e9t\u00e9 bon marsh\u00e9. Malgr\u00e9 Dallons t\u00e9 i souplaingne (\u00ab kom\u00e8rse-la t\u00e9 i ruine bann Frans\u00e9 \u00bb), Garneray t\u00e9 i di : \u00ab nav\u00e9 l\u00e9b\u00e8ne an-poundiak dessi marsh\u00e9-la \u00bb, anpl\u00fcs l\u00e9t\u00e9 m\u00e8m pri k\u2019partou.<\/p>\n<p>Dan bann kontoir zarab, la tr\u00e8te frans\u00e9 t\u00e9 i vien an-deuzi\u00e8m plasse, pa an-promi\u00e9 konm po bann Port\u00fcgu\u00e9. La pl\u00fcpar bann z\u00e9sklav t\u00e9 i anbarke po bann koloni miz\u00fclman. I fodr\u00e9 kon\u00e8te ou\u00e7a t\u00e9 i sorte bann z\u00e9sklav-la, par koman t\u00e9 i am\u00e8ne azot dessi la kote. Soman po \u00e7a dok\u00fcman i manke anou. N&#8217;i p\u00e9 done rienk deu-troi zinformasyon \u00e9parpiy\u00e9.<\/p>\n<h4>Par an-ndan<\/h4>\n<figure id=\"attachment_311\" aria-describedby=\"caption-attachment-311\" style=\"width: 644px\" class=\"wp-caption alignnone\"><a href=\"https:\/\/www.portail-esclavage-reunion.fr\/wp-content\/uploads\/2018\/10\/ill-4-1990-16-partie-de-la-co-te-orientale-d-afrique-web.jpg\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"wp-image-311 size-full\" src=\"https:\/\/www.portail-esclavage-reunion.fr\/wp-content\/uploads\/2018\/10\/ill-4-1990-16-partie-de-la-co-te-orientale-d-afrique-web.jpg\" alt=\"\" width=\"644\" height=\"480\" srcset=\"https:\/\/www.portail-esclavage-reunion.fr\/wp-content\/uploads\/2018\/10\/ill-4-1990-16-partie-de-la-co-te-orientale-d-afrique-web.jpg 644w, https:\/\/www.portail-esclavage-reunion.fr\/wp-content\/uploads\/2018\/10\/ill-4-1990-16-partie-de-la-co-te-orientale-d-afrique-web-300x224.jpg 300w\" sizes=\"auto, (max-width: 644px) 100vw, 644px\" \/><\/a><figcaption id=\"caption-attachment-311\" class=\"wp-caption-text\">Partie de la c\u00f4te orientale d&#8217;Afrique avec l&#8217;\u00eele de Madagascar et des cartes particuli\u00e8res des \u00eeles de France et de Bourbon. Bonne, Rigobert. 18e si\u00e8cle. <br \/>Mus\u00e9e historique de Vill\u00e8le<\/figcaption><\/figure>\n<p>Lo kom\u00e8rse long distanse t\u00e9 i \u00e9gziste depi lontan avan lo trafik z\u00e9sklav : livoir, bann zobj\u00e9 an-f\u00e8r-forj\u00e9 t\u00e9 i passe d\u2019in vilaj apr\u00e9 l\u2019ot.<\/p>\n<p>La fin 17\u00e8m si\u00e8k, bann Yao i sorte dan lo Nor Mozanbik, la-komanse f\u00e9 trafik \u00e8k p\u00e9i pl\u00fcs loin. Zot la-rankonte bann tribu t\u00e9 i f\u00e9 kom\u00e8rse \u00e8k la kote, apr\u00e9\u00e7a, zot m\u00e8m la-f\u00e9 lo voyaj.<br \/>\nZot la-rante lo pl\u00fcs gran vand\u00ebr z\u00e9sklav L\u00e8st Lafrik. Zot t\u00e9 i am\u00e8ne zot bann prizoni\u00e9 jiska bann kontoir Mozanbik, Kiloa, Ibo, Kilimane.<\/p>\n<p>Pl\u00fcs dan lo Nor, bann Nyamw\u00e9zi t\u00e9 i f\u00e9 lint\u00e8rm\u00e9di\u00e8r, kanm\u00e8m t\u00e9 pa bonp\u00e9 : soman lan\u00e9 1800 parla, zot trafik la-gaingne l\u00e9lan.<\/p>\n<p>Laktivit\u00e9 deu p\u00ebp-la i \u00e9splike koman la pl\u00fcpar kaptif t\u00e9 i sorte dan la r\u00e9jion lak Nyassa \u00e8k Lou\u00e8st lak Victoria. Li p\u00e9 ossi f\u00e9 majine in bon lorganizasyon po ass\u00fcre bann z\u00e9sp\u00e9disyon r\u00e9g\u00fcli\u00e9.<\/p>\n<p>Pl\u00fcs dann S\u00fcd, depi Zanb\u00e8z, i rossanbe lo sist\u00e8m l\u00e9t\u00e9 pa par\u00e8y. Nav\u00e9 bann kourti\u00e9, bann Patamares, par\u00e8y bann Pombeiros Langola, t\u00e9 i vien trape bann z\u00e9sklav dann k\u00ebr lo p\u00e9i. Tete, dessi lo fl\u00ebv Zanb\u00e8z l\u00e9t\u00e9 landroi pl\u00fcs avans\u00e9 po bann Port\u00fcgu\u00e9 dan Lafrik. Dessi la fin 18\u00e8m si\u00e8k, i par\u00e9 depi t\u00e8rla, nav\u00e9 bann z\u00e9shanj marshandiz \u00e8k z\u00e9sklav jiska dann paraj lak Moero, dann p\u00e9i lo roi Kazembe.<br \/>\nBann fl\u00e8sh dessi la karte i done rienk zipot\u00e8z trava\u00efy.<\/p>\n<p>Po fini, nou p\u00e9 dire trafik-la la-kons\u00e8rne bann p\u00ebp bien mark\u00e9, ossi bien dan landroi konm l\u00e9pok. N&#8217;i pour\u00e9 majine l\u00e9pok-la la-fini \u2026 L\u00e9 pa s\u00fcr ditou. L\u00ebrk n\u2019i sava Moris, La R\u00e9nyon, S\u00e9ss\u00e8l, bate kar\u00e9 Port-Louis, Curepipe, Sin-Dni, Sin-Pol, Victoria, sinon\u00e7a trav\u00e8rse karo kann dan-l\u2019tan la koupe, ou bien argarde plasse-an-plasse bann vilaj, la fig\u00fcr demoun i amontre la diversit\u00e9 lo p\u00ebpleman. Lafrik l\u00e9 toujour l\u00e0.<\/p>\n<p>D\u00e9-s\u00e8rtin lot\u00e8r la-\u00e9ss\u00e8ye rode ki\u00e7a l\u00e9 r\u00e9sponsab tou\u00e7a, &#8220;sins of the fathers&#8221; konm par \u00e9gzanp listorien angl\u00e9 Pope Hennessy la-\u00e9krire. Ki\u00e7a i p\u00e9 j\u00fcj\u00e9 ? La tr\u00e8te z\u00e9sklav t\u00e9 in labit\u00fcde po l\u00e9pok-la.<\/p>\n","protected":false},"author":5,"featured_media":8627,"parent":8624,"menu_order":10,"template":"","class_list":["post-8626","documentaire","type-documentaire","status-publish","has-post-thumbnail","hentry"],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.portail-esclavage-reunion.fr\/re\/wp-json\/wp\/v2\/documentaire\/8626","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.portail-esclavage-reunion.fr\/re\/wp-json\/wp\/v2\/documentaire"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.portail-esclavage-reunion.fr\/re\/wp-json\/wp\/v2\/types\/documentaire"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.portail-esclavage-reunion.fr\/re\/wp-json\/wp\/v2\/users\/5"}],"up":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.portail-esclavage-reunion.fr\/re\/wp-json\/wp\/v2\/documentaire\/8624"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.portail-esclavage-reunion.fr\/re\/wp-json\/wp\/v2\/media\/8627"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.portail-esclavage-reunion.fr\/re\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=8626"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}