{"id":15680,"date":"2025-12-19T11:18:39","date_gmt":"2025-12-19T07:18:39","guid":{"rendered":"https:\/\/www.portail-esclavage-reunion.fr\/?p=15680"},"modified":"2025-12-23T14:28:34","modified_gmt":"2025-12-23T10:28:34","slug":"gran-20-desanm-2025-transmete-epila-partaje-listoir","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.portail-esclavage-reunion.fr\/re\/gran-20-desanm-2025-transmete-epila-partaje-listoir\/","title":{"rendered":"Gran 20 D\u00e9sanm 2025.<br\/>Transm\u00e8te \u00e9pila partaje listoir"},"content":{"rendered":"\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Lo Gran 20 D\u00e9sanm sar, ankor in kou, in linstan for dan lo kalandri\u00e9 la m\u00e9moir La R\u00e9nyon. In gran s\u00e9r\u00e9moni k\u00fcltir\u00e8l \u00e9pila pop\u00fcl\u00e8r, kom\u00e9morasyon-la i di ankor in kou koman la transmission \u00e8k lo partaj listoir ansanm bann p\u00e9i \u00e8k bann p\u00ebp la-kon\u00e8te l\u00e9sklavaj, l\u00e9 inportan.<\/h2>\n\n\n\n<p>Po lokazion-la, lo portay l\u00e9sklavaj i m\u00e8te in limi\u00e8r dessi listoir l\u00e9sklavaj Madagaskar, dann in p\u00fcblikasyon ansanm troi t\u00e8ks bann sh\u00e8rsh\u00ebr L\u00fcniv\u00e8rsit\u00e9 Antananarivo la-\u00e9krire. \u00c7a i amontre bien lo bann gat\u00fcr n\u00e9na rantr\u2019 bann t\u00e9ritoir Loss\u00e9an Indien.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>1. <em>Lo sist\u00e8m \u00e9sklavajist dann l\u2019Imerina (Madagaskar) dann 19\u00e8m si\u00e9k<\/em><\/strong><br>par Lalasoa Jeannot RASOLOARISON, prof\u00e9ss\u00ebr, D\u00e9partman Listoir, L\u00fcniv\u00e8rsit\u00e9 Antananarivo<\/p>\n\n\n\n<figure data-wp-context=\"{&quot;imageId&quot;:&quot;69f8b0d2b06a8&quot;}\" data-wp-interactive=\"core\/image\" class=\"wp-block-image aligncenter size-full wp-lightbox-container\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"1200\" height=\"790\" data-wp-class--hide=\"state.isContentHidden\" data-wp-class--show=\"state.isContentVisible\" data-wp-init=\"callbacks.setButtonStyles\" data-wp-on-async--click=\"actions.showLightbox\" data-wp-on-async--load=\"callbacks.setButtonStyles\" data-wp-on-async-window--resize=\"callbacks.setButtonStyles\" src=\"https:\/\/www.portail-esclavage-reunion.fr\/wp-content\/uploads\/2025\/12\/FRAD974_54FI150.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-15575\" srcset=\"https:\/\/www.portail-esclavage-reunion.fr\/wp-content\/uploads\/2025\/12\/FRAD974_54FI150.jpg 1200w, https:\/\/www.portail-esclavage-reunion.fr\/wp-content\/uploads\/2025\/12\/FRAD974_54FI150-300x198.jpg 300w, https:\/\/www.portail-esclavage-reunion.fr\/wp-content\/uploads\/2025\/12\/FRAD974_54FI150-1024x674.jpg 1024w, https:\/\/www.portail-esclavage-reunion.fr\/wp-content\/uploads\/2025\/12\/FRAD974_54FI150-768x506.jpg 768w\" sizes=\"auto, (max-width: 767px) 89vw, (max-width: 1000px) 54vw, (max-width: 1071px) 543px, 580px\" \/><button\n\t\t\tclass=\"lightbox-trigger\"\n\t\t\ttype=\"button\"\n\t\t\taria-haspopup=\"dialog\"\n\t\t\taria-label=\"Enlarge\"\n\t\t\tdata-wp-init=\"callbacks.initTriggerButton\"\n\t\t\tdata-wp-on-async--click=\"actions.showLightbox\"\n\t\t\tdata-wp-style--right=\"state.imageButtonRight\"\n\t\t\tdata-wp-style--top=\"state.imageButtonTop\"\n\t\t>\n\t\t\t<svg xmlns=\"http:\/\/www.w3.org\/2000\/svg\" width=\"12\" height=\"12\" fill=\"none\" viewBox=\"0 0 12 12\">\n\t\t\t\t<path fill=\"#fff\" d=\"M2 0a2 2 0 0 0-2 2v2h1.5V2a.5.5 0 0 1 .5-.5h2V0H2Zm2 10.5H2a.5.5 0 0 1-.5-.5V8H0v2a2 2 0 0 0 2 2h2v-1.5ZM8 12v-1.5h2a.5.5 0 0 0 .5-.5V8H12v2a2 2 0 0 1-2 2H8Zm2-12a2 2 0 0 1 2 2v2h-1.5V2a.5.5 0 0 0-.5-.5H8V0h2Z\" \/>\n\t\t\t<\/svg>\n\t\t<\/button><figcaption class=\"wp-element-caption\">Porteuses d&#8217;eau. [Non identifi\u00e9]. [1880-1900]. Photographie. \nColl. Archives d\u00e9partementales de La R\u00e9union, inv. 54FI150<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n<p>T\u00e8ks-la i f\u00e9 in lanaliz konpl\u00e9 l\u00e9sklavaj dann l\u2019Imerina dann 19\u00e8m si\u00e9k, l\u00e8rk t\u00e9 lo zarboutan po l\u00e9konomi \u00e8k lo sossial dan lo royom m\u00e9rina. An-majorit\u00e9 dan la pop\u00fclasyon, t\u00e9 i ans\u00e8rve bann z\u00e9sklav po trava\u00efy agrikol, dan la kaz sinon\u00e7a dann kom\u00e8rs. Zot stat\u00fc -\u00e7at la propri\u00e9t\u00e9 \u2013 t\u00e9 i am\u00e8ne in kontrol s\u00e9v\u00e8r \u00e8k in mani\u00e8r \u00e9sploite azot pl\u00fczoumoin d\u00fcr selon lo maitr\u2019. Aboli lan\u00e9 1896, sist\u00e8m-la t\u00e9 i garanti la mind\u00ebv bann m\u00e9rina lav\u00e9 b\u00e9zoin po tienbo zot pouvoir.<\/p>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-buttons is-layout-flex wp-block-buttons-is-layout-flex\">\n<div class=\"wp-block-button\"><a class=\"wp-block-button__link wp-element-button\" href=\"https:\/\/www.portail-esclavage-reunion.fr\/documentaires\/l-esclavage\/lesclavage-dans-locean-indien\/le-systeme-esclavagiste-en-imerina-madagascar-au-xixe-siecle\/\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">Lire l&#8217;article<\/a><\/div>\n<\/div>\n\n\n\n<div style=\"height:49px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<p><strong>2. <\/strong><em><strong>L\u00e9sklavaj dann Madagaskar : Bann z\u00e9sklav lo roi nou t\u00e9 fine oubli\u00e9<\/strong><\/em><br>par Jacqueline RAVELOMANANA, prof\u00e9ss\u00ebr, D\u00e9partman Listoir, L\u00fcniv\u00e8rsit\u00e9 Antananarivo<\/p>\n\n\n<div class=\"wp-block-image\">\n<figure data-wp-context=\"{&quot;imageId&quot;:&quot;69f8b0d2b223d&quot;}\" data-wp-interactive=\"core\/image\" class=\"aligncenter size-full wp-lightbox-container\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"1280\" height=\"940\" data-wp-class--hide=\"state.isContentHidden\" data-wp-class--show=\"state.isContentVisible\" data-wp-init=\"callbacks.setButtonStyles\" data-wp-on-async--click=\"actions.showLightbox\" data-wp-on-async--load=\"callbacks.setButtonStyles\" data-wp-on-async-window--resize=\"callbacks.setButtonStyles\" src=\"https:\/\/www.portail-esclavage-reunion.fr\/wp-content\/uploads\/2025\/12\/FRAD974_56Fi153-1.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-15744\" srcset=\"https:\/\/www.portail-esclavage-reunion.fr\/wp-content\/uploads\/2025\/12\/FRAD974_56Fi153-1.jpg 1280w, https:\/\/www.portail-esclavage-reunion.fr\/wp-content\/uploads\/2025\/12\/FRAD974_56Fi153-1-300x220.jpg 300w, https:\/\/www.portail-esclavage-reunion.fr\/wp-content\/uploads\/2025\/12\/FRAD974_56Fi153-1-1024x752.jpg 1024w, https:\/\/www.portail-esclavage-reunion.fr\/wp-content\/uploads\/2025\/12\/FRAD974_56Fi153-1-768x564.jpg 768w\" sizes=\"auto, (max-width: 767px) 89vw, (max-width: 1000px) 54vw, (max-width: 1071px) 543px, 580px\" \/><button\n\t\t\tclass=\"lightbox-trigger\"\n\t\t\ttype=\"button\"\n\t\t\taria-haspopup=\"dialog\"\n\t\t\taria-label=\"Enlarge\"\n\t\t\tdata-wp-init=\"callbacks.initTriggerButton\"\n\t\t\tdata-wp-on-async--click=\"actions.showLightbox\"\n\t\t\tdata-wp-style--right=\"state.imageButtonRight\"\n\t\t\tdata-wp-style--top=\"state.imageButtonTop\"\n\t\t>\n\t\t\t<svg xmlns=\"http:\/\/www.w3.org\/2000\/svg\" width=\"12\" height=\"12\" fill=\"none\" viewBox=\"0 0 12 12\">\n\t\t\t\t<path fill=\"#fff\" d=\"M2 0a2 2 0 0 0-2 2v2h1.5V2a.5.5 0 0 1 .5-.5h2V0H2Zm2 10.5H2a.5.5 0 0 1-.5-.5V8H0v2a2 2 0 0 0 2 2h2v-1.5ZM8 12v-1.5h2a.5.5 0 0 0 .5-.5V8H12v2a2 2 0 0 1-2 2H8Zm2-12a2 2 0 0 1 2 2v2h-1.5V2a.5.5 0 0 0-.5-.5H8V0h2Z\" \/>\n\t\t\t<\/svg>\n\t\t<\/button><figcaption class=\"wp-element-caption\">[4 princesses avec leurs esclaves]. [1865-1905]. Photographie. <br>Dans <em>Albums photographiques de Madagascar<\/em>.<br>Coll. Archives d\u00e9partementales de La R\u00e9union, inv. 56FI153<\/figcaption><\/figure><\/div>\n\n\n<p>Lartik-la i koze dessi la kondisyon bann z\u00e9sklav Madagaskar depi lo Firaketana. Lo Andevo, \u00ab l\u00e9sklav \u00bb, t\u00e9 i sorte \u00e8k la tr\u00e8te, \u00e8k bann bata\u00efy, par zot n\u00e9ssans sinon\u00e7a par in j\u00fcjman trib\u00fcnal. Bann z\u00e9sklav lo roi, roganiz\u00e9 dapr\u00e9 in klasman \u00e9sp\u00e9syal (Manisotra, Tsiarondahy, Manendy), nav\u00e9 in plasse pl\u00fcs konplik\u00e9 \u00e7ak nou p\u00eb majin\u00e9 : zot t\u00e9 po trava\u00efye toul\u00e9jour m\u00e9soman zot t\u00e9 dann trafik la politik, nad\u00e9foi jiska zot t\u00e9 i komande, \u00e7a i m\u00e8te in fanal dessi in kot\u00e9 listoir sossial malgash nou t\u00e9 kon\u00e9 pa.<\/p>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-buttons is-layout-flex wp-block-buttons-is-layout-flex\">\n<div class=\"wp-block-button\"><a class=\"wp-block-button__link wp-element-button\" href=\"https:\/\/www.portail-esclavage-reunion.fr\/documentaires\/l-esclavage\/lesclavage-dans-locean-indien\/lesclavage-a-madagascar-ces-esclaves-royaux-que-nous-avons-oublies\/\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">Lire l&#8217;article<\/a><\/div>\n<\/div>\n\n\n\n<div style=\"height:36px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<p><strong>3. <em>es t\u00e9moins mat\u00e9riels de la pr\u00e9sence d\u2019esclavage en Imerina (Hautes terres centrales de Madagascar) entre le XVIe et la fin du XVIIIe si\u00e8clee<\/em><\/strong> <br>par Marie Robertine RAJOELINORO, r\u00e9sponsab lo d\u00e9partman lantropoloji \u00e8k l\u00e9koloji- L\u00fcniv\u00e8rsit\u00e9 katolik Madagaskar.<\/p>\n\n\n<div class=\"wp-block-image\">\n<figure class=\"aligncenter size-full\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"1280\" height=\"918\" src=\"https:\/\/www.portail-esclavage-reunion.fr\/wp-content\/uploads\/2025\/12\/FRAD974_54FI19.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-15683\" srcset=\"https:\/\/www.portail-esclavage-reunion.fr\/wp-content\/uploads\/2025\/12\/FRAD974_54FI19.jpg 1280w, https:\/\/www.portail-esclavage-reunion.fr\/wp-content\/uploads\/2025\/12\/FRAD974_54FI19-300x215.jpg 300w, https:\/\/www.portail-esclavage-reunion.fr\/wp-content\/uploads\/2025\/12\/FRAD974_54FI19-1024x734.jpg 1024w, https:\/\/www.portail-esclavage-reunion.fr\/wp-content\/uploads\/2025\/12\/FRAD974_54FI19-768x551.jpg 768w\" sizes=\"auto, (max-width: 767px) 89vw, (max-width: 1000px) 54vw, (max-width: 1071px) 543px, 580px\" \/><figcaption class=\"wp-element-caption\">[Tananarive. Madagascar]. [Non identifi\u00e9]. [1880 &#8211; 1900]. Photographie positive<br>Coll. Archives d\u00e9partementales de La R\u00e9union, inv. 54FI19<\/figcaption><\/figure><\/div>\n\n\n<p>Lartik-la i \u00e9t\u00fcdi\u00e9 bann t\u00e9moignaj i trouve dan lo bann t\u00e8knik po lorganizasyion l\u00e9sklavaj (andevo) dann l\u2019Imerina (dan l\u00e9-O Madagaskar) depi 16\u00e8m si\u00e8k jiska la fin 18\u00e8m si\u00e8k. Li f\u00e9 lanaliz lo bann foss\u00e9 po la d\u00e9fanse (hadivory), bann klot\u00fcr an-t\u00e9r rouj (tamboho), bann rizi\u00e8r am\u00e9naj\u00e9 \u00e8k bann marsh\u00e9 z\u00e9sklav, konm la pr\u00ebv lo travay bann z\u00e9sklav po soutien lo pouvoir royal \u00e8k lo bann z\u00e9lite Hova.<\/p>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-buttons is-layout-flex wp-block-buttons-is-layout-flex\">\n<div class=\"wp-block-button\"><a class=\"wp-block-button__link wp-element-button\" href=\"https:\/\/www.portail-esclavage-reunion.fr\/documentaires\/l-esclavage\/lesclavage-dans-locean-indien\/les-temoins-materiels-de-la-presence-desclavage-en-imerina-hautes-terres-centrales-de-madagascar-du-xvie-siecle-a-la-fin-du-xviiie-siecle\/\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">Lire l&#8217;article<\/a><\/div>\n<\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Lo Gran 20 D\u00e9sanm sar, ankor in kou, in linstan for dan lo kalandri\u00e9 la m\u00e9moir La R\u00e9nyon. In gran s\u00e9r\u00e9moni k\u00fcltir\u00e8l \u00e9pila pop\u00fcl\u00e8r, kom\u00e9morasyon-la i di ankor in kou koman la transmission \u00e8k lo partaj listoir ansanm bann p\u00e9i \u00e8k bann p\u00ebp la-kon\u00e8te l\u00e9sklavaj, l\u00e9 inportan. Po lokazion-la, lo portay l\u00e9sklavaj i m\u00e8te in &hellip; <\/p>\n<p class=\"link-more\"><a href=\"https:\/\/www.portail-esclavage-reunion.fr\/re\/gran-20-desanm-2025-transmete-epila-partaje-listoir\/\" class=\"more-link\">Continue reading<span class=\"screen-reader-text\"> &#8220;Gran 20 D\u00e9sanm 2025.<br \/>Transm\u00e8te \u00e9pila partaje listoir&#8221;<\/span><\/a><\/p>\n","protected":false},"author":5,"featured_media":15607,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"class_list":["post-15680","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-non-classifiee"],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.portail-esclavage-reunion.fr\/re\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/15680","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.portail-esclavage-reunion.fr\/re\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.portail-esclavage-reunion.fr\/re\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.portail-esclavage-reunion.fr\/re\/wp-json\/wp\/v2\/users\/5"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.portail-esclavage-reunion.fr\/re\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=15680"}],"version-history":[{"count":4,"href":"https:\/\/www.portail-esclavage-reunion.fr\/re\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/15680\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":15785,"href":"https:\/\/www.portail-esclavage-reunion.fr\/re\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/15680\/revisions\/15785"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.portail-esclavage-reunion.fr\/re\/wp-json\/wp\/v2\/media\/15607"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.portail-esclavage-reunion.fr\/re\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=15680"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.portail-esclavage-reunion.fr\/re\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=15680"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.portail-esclavage-reunion.fr\/re\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=15680"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}