{"id":16703,"date":"2026-05-13T15:27:34","date_gmt":"2026-05-13T11:27:34","guid":{"rendered":"https:\/\/www.portail-esclavage-reunion.fr\/?p=16703"},"modified":"2026-05-13T15:27:36","modified_gmt":"2026-05-13T11:27:36","slug":"10-me-journe-nasyonal-po-la-memoir-la-trete-lesklavaj-epila-zot-labolisyon","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.portail-esclavage-reunion.fr\/re\/10-me-journe-nasyonal-po-la-memoir-la-trete-lesklavaj-epila-zot-labolisyon\/","title":{"rendered":"10 m\u00e9 : journ\u00e9 nasyonal po la m\u00e9moir la tr\u00e8te, l\u00e9sklavaj \u00e9pila zot labolisyon"},"content":{"rendered":"\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Po lokazyon la journ\u00e9 nasyonal po la m\u00e9moir la tr\u00e8te, l\u00e9sklavaj \u00e9pila zot labolisyon, lo m\u00fcz\u00e9 istorik de Vill\u00e8le i amontre in l\u00e9spozisyon i rogroupe bann zobj\u00e9 pokor-sorti, i vien\u2019 asht\u00e9 \u00e9pila la-amontre demoun promi\u00e9 kou po lo 20 d\u00e9ssanm 2025. L\u00e9spozisyon-la l\u00e9 f\u00e9 ossi po marke laniv\u00e8rs\u00e8r la loi Taubira, i rokon\u00e9 la tr\u00e8te \u00e8k l\u00e9sklavaj konm \u00ab <em>crimes contre l\u2019humanit\u00e9<\/em> \u00bb.<\/h2>\n\n\n\n<p>Anl\u00e8r l\u00e9taj lansien kaz bann ma\u00eetr\u2019, l\u00e9spozisyon-la i m\u00e8te anl\u00e8r bann zobj\u00e9 i sorte l\u00e9pok l\u00e9sklavaj. \u00c7at i vien\u2019 asht\u00e9-la, l\u00e9 po ranforse bann kol\u00e9ksyon lo m\u00fcz\u00e9 \u00e9pila i \u00e8de po mi\u00eb konprande listoir po vr\u00e9man, m\u00e8mtan i rol\u00e8ve lo trava\u00efy dessi la m\u00e9moir la-fine angaj\u00e9.<\/p>\n\n\n\n<p>F\u00fcram\u00e9zir i d\u00e9kouve par \u00e9gzanp :<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>in mak\u00e8te bato <em>Le Mercure<\/em>, i rap\u00e8le lo bann voyaj \u00e8k lo bann kondisyon la tr\u00e8te ;<\/li>\n\n\n\n<li>bann f\u00e8r z\u00e9sklav, lo mat\u00e9ri\u00e8l po lass\u00e8rvisman ;<\/li>\n\n\n\n<li>bann zarm po la tr\u00e8te ;<\/li>\n\n\n\n<li>in l\u00e9k\u00fcmoir do-s\u00fck, in lart\u00e9fak lo sist\u00e8m prod\u00fcksyon kolonial ;<\/li>\n\n\n\n<li>in lakouar\u00e8l pokor-sorti i ropr\u00e9zante labitasyon Rivi\u00e8re du M\u00e2t, Xavier le Juge de Segrais la-pinde dann zan\u00e9 1900 parla.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p>\u00c8k bann zobj\u00e9-la i vien\u2019 rante dan lo bann kol\u00e9ksyon, l\u00e9spozisyon-la i v\u00eb amontre koman l\u00e9t\u00e9 po vr\u00e9man, \u00e7ak na pwin tro dann livr\u2019, \u00e9pila f\u00e9 r\u00e9fl\u00e9shi demoun par rapor l\u00e9ritaj l\u00e9sklavaj dann nout sossi\u00e9t\u00e9 jordi. I rante dann lo trava\u00efy lo m\u00fcz\u00e9 istorik de Vill\u00e8le i v\u00eb f\u00e9 koze ansanm listoir, la m\u00e9moir \u00e8k la sitoy\u00e8net\u00e9, m\u00e8mtan m\u00e8te anl\u00e8r bann kozman \u00e8k bann trasse lo pass\u00e9.<\/p>\n\n\n\n<div style=\"height:100px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n<div class=\"SP_GALERY_CONTAINER\"><\/div>\t<link rel=\"stylesheet\" href=\"https:\/\/www.portail-esclavage-reunion.fr\/wp-content\/themes\/societedeplantationetesclavagealareunion2023\/assets\/js\/flickity.min.css\" media=\"screen\">\n\t<script type=\"text\/javascript\" src=\"https:\/\/www.portail-esclavage-reunion.fr\/wp-content\/themes\/societedeplantationetesclavagealareunion2023\/assets\/js\/flickity.pkgd.min.js\"><\/script>\n\t\n\t<script>\n\tjQuery(document).ready(function() \n\t{\n\t\tjQuery('#SP_GALERY_2715101').flickity({\n\t\t  wrapAround: true,\n\t\t  cellAlign: 'left',\n\t\t  contain: true\n\t\t});\n\t});\n\t\t\n\n\t\n\t<\/script>\n\t\n\n<div class=\"SP_GALERY_CONTAINER\"><div class=\"SP_GALERY_TITLE\">\u00ab Po asp\u00e8re lo m\u00fcz\u00e9, in bann pokor-sorti dessi listoir l\u00e9sklavaj \u00bb<\/div><div id=\"SP_GALERY_1846346\" class=\"SP_GALERY_CONTAINER\"><div class=\"SP_GALERY_ITEM\"><img decoding=\"async\" alt=\"Le Mercure\" src=\"https:\/\/www.portail-esclavage-reunion.fr\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/le-mercure-1024x768.jpg\"\/><div class=\"SP_GALERY_ITEM_TEXTE\"><div class=\"SP_GALERY_ITEM_TITRE\">Le Mercure<\/div><div class=\"SP_GALERY_ITEM_CREATEUR\">\u00c9ric L&#8217;\u00c9maillet<\/div><div class=\"SP_GALERY_ITEM_DATE\">Lan\u00e9 2015<\/div><div class=\"SP_GALERY_ITEM_TECHNIQUE\">Boi poiri\u00e9, m\u00e9tal, koton<\/div><div class=\"SP_GALERY_ITEM_FORMAT\">Le Mercure c\u00e9 in bato lontan la Compagnie des Indes t\u00e9 i ans\u00e8rve po la tr\u00e8te. L\u00fc t\u00e9 i trafike dan la zone Loss\u00e9an Indien, l\u00fc la-am\u00e8ne Bourbon 26 z\u00e9sklav t\u00e9 i sorte Linde. Jean Boudriot la-f\u00e9 in l\u00e9t\u00fcde monografik dessi bato-la, la-p\u00e8rm\u00e8te lo mak\u00e9tiste-bato Eric L\u2019\u00c9maillet f\u00e9 in mak\u00e8te lo bato t\u00e8l ke l\u00e9t\u00e9 vr\u00e9man, l\u00e9sh\u00e8l 1\/48\u00e8m, san asht\u00e9 okinn pi\u00e8sse. Lo trava\u00efy la-komanse lan\u00e9 2012, la-d\u00fcre 3 zan.<\/div><\/div><\/div><div class=\"SP_GALERY_ITEM\"><img decoding=\"async\" alt=\"Pistol\u00e9 tronblon, la tr\u00e8te, la marine\" src=\"https:\/\/www.portail-esclavage-reunion.fr\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/pistolet-tromblon-1024x632.jpg\"\/><div class=\"SP_GALERY_ITEM_TEXTE\"><div class=\"SP_GALERY_ITEM_TITRE\">Pistol\u00e9 tronblon, la tr\u00e8te, la marine<\/div><div class=\"SP_GALERY_ITEM_DATE\">Fin 18\u00e8m si\u00e8k<\/div><div class=\"SP_GALERY_ITEM_TECHNIQUE\">Boi, m\u00e9tal<\/div><div class=\"SP_GALERY_ITEM_FORMAT\">Larm-la t\u00e9 i ans\u00e8rve souvan dan la marine po f\u00e9 labordaj, po anbare lo m\u00fctineri bann marin sinon\u00e7a bann r\u00e9volte z\u00e9sklav t\u00e9 i arive tanzantan dann in trafik la tr\u00e9te z\u00e9sklav.<\/div><\/div><\/div><div class=\"SP_GALERY_ITEM\"><img decoding=\"async\" alt=\"La sh\u00e8ne po lo pi\u00e9 z\u00e9sklav\" src=\"https:\/\/www.portail-esclavage-reunion.fr\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/chaine-d-esclave-768x1024.jpg\"\/><div class=\"SP_GALERY_ITEM_TEXTE\"><div class=\"SP_GALERY_ITEM_TITRE\">La sh\u00e8ne po lo pi\u00e9 z\u00e9sklav<\/div><div class=\"SP_GALERY_ITEM_DATE\">1\u00e9 moiti\u00e9 19\u00e8m si\u00e8k<\/div><div class=\"SP_GALERY_ITEM_TECHNIQUE\">M\u00e9tal<\/div><div class=\"SP_GALERY_ITEM_FORMAT\">Sh\u00e8ne-la l\u00e9 po bloke bann mouvman z\u00e9sklav. I d\u00e9fande azot f\u00e9 d\u2019gran-pa po koure vitman an-ka k\u2019zot i rode shap\u00e9. Sh\u00e8ne-la i sorte dan lansien labitasyon lo Gol, inn rantr\u2019 bann pl\u00fcs gran kaz Bourbon, ou\u00e7a lav\u00e9 jiska 600 z\u00e9sklav avan lan\u00e9 1848.<\/div><\/div><\/div><div class=\"SP_GALERY_ITEM\"><img decoding=\"async\" alt=\"Pistol\u00e9 la shasse, di \u00ab de Mussard \u00bb\" src=\"https:\/\/www.portail-esclavage-reunion.fr\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/pistolet-de-venerie-1024x525.jpg\"\/><div class=\"SP_GALERY_ITEM_TEXTE\"><div class=\"SP_GALERY_ITEM_TITRE\">Pistol\u00e9 la shasse, di \u00ab de Mussard \u00bb<\/div><div class=\"SP_GALERY_ITEM_DATE\">18\u00e8m si\u00e8k, 1730-1750 parla<\/div><div class=\"SP_GALERY_ITEM_TECHNIQUE\">Boi, m\u00e9tal<\/div><div class=\"SP_GALERY_ITEM_FORMAT\">Pistol\u00e9 kourte deu kanon po tir a-toush\u00e9, bann shass\u00ebr maron t\u00e9 i ans\u00e8rve dann boi, akoz t\u00e9 difissil man\u00ebve \u00e8k f\u00fczi l\u00e8rk l\u00e9t\u00e9 dann v\u00e9j\u00e9tasyon tro \u00e9p\u00e9. I ap\u00e8le \u00ab de Mussard \u00bb (shass\u00ebr maron s\u00e9l\u00e8b) parsk l\u00fc sorte dan la famiy Mussard. C\u00e9 in pi\u00e8sse anbl\u00e9matik po lo m\u00fcz\u00e9.<\/div><\/div><\/div><div class=\"SP_GALERY_ITEM\"><img decoding=\"async\" alt=\"Shoval do-boi, jou\u00e9 po marmay\" src=\"https:\/\/www.portail-esclavage-reunion.fr\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/cheval-de-bois-1024x879.jpg\"\/><div class=\"SP_GALERY_ITEM_TEXTE\"><div class=\"SP_GALERY_ITEM_TITRE\">Shoval do-boi, jou\u00e9 po marmay<\/div><div class=\"SP_GALERY_ITEM_DATE\">Fin 19\u00e9m si\u00e8k<\/div><div class=\"SP_GALERY_ITEM_TECHNIQUE\">Boi, metal, kuir<\/div><div class=\"SP_GALERY_ITEM_FORMAT\"> Shoval do-boi c\u00e9 inn rantr\u2019 bann jou\u00e9 ordin\u00e8r bann marmay lo maitr\u2019 t\u00e9 i ans\u00e8rve po am\u00fcz\u00e9. Bann jou\u00e9-la i sorte dan bann latli\u00e9 la m\u00e9tropol, t\u00e9 i inporte po r\u00e9ponde la demande lokal. <\/div><\/div><\/div><div class=\"SP_GALERY_ITEM\"><img decoding=\"async\" alt=\"Shominn-kroi\" src=\"https:\/\/www.portail-esclavage-reunion.fr\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/chemin-de-croix-821x1024.jpg\"\/><div class=\"SP_GALERY_ITEM_TEXTE\"><div class=\"SP_GALERY_ITEM_TITRE\">Shominn-kroi<\/div><div class=\"SP_GALERY_ITEM_DATE\">2\u00e8m moiti\u00e9 19\u00e8m si\u00e8k<\/div><div class=\"SP_GALERY_ITEM_TECHNIQUE\">T\u00e8r kuite pinde, kadre an-boi<\/div><div class=\"SP_GALERY_ITEM_FORMAT\">Lav\u00e9 instale in promi\u00e9 Shominn-kroi \u00e8k 14 tablo l\u00e8rk la-konstrui la shap\u00e8l lan\u00e9 1843, m\u00e9soman in bonp\u00eb tablo l\u00e9t\u00e9 abim\u00e9 dann siklone 1858. Dann 2\u00e8m moiti\u00e9 19\u00e8m si\u00e8k la-komande in nouvo Shominn-kroi. S\u00e9dla ossi sora abim\u00e9 lan\u00e9 1932 apr\u00e9\u00e7a lan\u00e9 1936, toujour akoz bann siklone, \u00e9pila va ash\u00e8ve abim\u00e9 jiska son linskripsyon konm mon\u00fcman istorik lan\u00e9 2020. Jordi i r\u00e8ste j\u00fcst 10 l\u00e9stasyon dessi lo 14 dorijine. Lan\u00e9 2024, lo shominn-kroi t\u00e9 r\u00e9nov\u00e9, grace lo soutien la Fondation pour la Sauvegarde de l\u2019Art fran\u00e7ais. Va amontre lo p\u00fcblik la 12\u00e8m \u00e9stasyon, \u00ab  J\u00e9sus meurt sur la croix \u00bb.<\/div><\/div><\/div><div class=\"SP_GALERY_ITEM\"><img decoding=\"async\" alt=\"Kayanmb\" src=\"https:\/\/www.portail-esclavage-reunion.fr\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/2021-3-1-1.jpg\"\/><div class=\"SP_GALERY_ITEM_TEXTE\"><div class=\"SP_GALERY_ITEM_TITRE\">Kayanmb<\/div><div class=\"SP_GALERY_ITEM_CREATEUR\">Firmin Viry<\/div><div class=\"SP_GALERY_ITEM_DATE\">Lan\u00e9 2018<\/div><div class=\"SP_GALERY_ITEM_TECHNIQUE\">Gr\u00e8ne konflor, tij fl\u00ebr kann, tij shoka, la po kabri<\/div><div class=\"SP_GALERY_ITEM_FORMAT\">I sorte Lafrik. I kriye ali \u00ab chiquisti \u00bb sinon\u00e7a \u00ab kaembe \u00bb dan lo sud Mozanbik, K\u00e9nya \u00e8k Zanzibar i kriye ali \u00ab kayamba \u00bb, Madagaskar \u00ab raloba \u00bb, Anjouan \u00e8k Mayotte \u00ab mkayamba \u00bb. Bann promi\u00e9 grav\u00fcr i amontre al\u00fc i date depi lan\u00e9 1848.<\/div><\/div><\/div><div class=\"SP_GALERY_ITEM\"><img decoding=\"async\" alt=\"Bobre\" src=\"https:\/\/www.portail-esclavage-reunion.fr\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/2021-4-1.jpg\"\/><div class=\"SP_GALERY_ITEM_TEXTE\"><div class=\"SP_GALERY_ITEM_TITRE\">Bobre<\/div><div class=\"SP_GALERY_ITEM_CREATEUR\">Johny Bily<\/div><div class=\"SP_GALERY_ITEM_DATE\">Lan\u00e9 2018<\/div><div class=\"SP_GALERY_ITEM_TECHNIQUE\">Kalbass, boi jone, fl\u00eb shoka, boi gol\u00e8te, f\u00eby vacoa, gr\u00e8ne konflor<\/div><div class=\"SP_GALERY_ITEM_FORMAT\">Lo bob c\u00e9 in linstr\u00fcman tradisyon\u00e8l i sorte Lafrik, c\u00e9 in l\u00e9ritaj l\u00e9pok l\u00e9sklavaj. C\u00e9 in l\u00e9sp\u00e8sse lark, f\u00e9 \u00e8k do-boi d\u00fcr \u00e8k in kalbasse (po la r\u00e9zonanse). I ans\u00e8rve al\u00fc souvand\u00e9foi dan la m\u00fczik tradisyon\u00e8l La R\u00e9nyon \u00e9pila po akonpagne lo mouvman bann moringu\u00ebr.<\/div><\/div><\/div><div class=\"SP_GALERY_ITEM\"><img decoding=\"async\" alt=\"Roul\u00e8r\" src=\"https:\/\/www.portail-esclavage-reunion.fr\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/2021-5-1-1.jpg\"\/><div class=\"SP_GALERY_ITEM_TEXTE\"><div class=\"SP_GALERY_ITEM_TITRE\">Roul\u00e8r<\/div><div class=\"SP_GALERY_ITEM_CREATEUR\">St\u00e9phane Grondin<\/div><div class=\"SP_GALERY_ITEM_DATE\">Lan\u00e9 2018<\/div><div class=\"SP_GALERY_ITEM_TECHNIQUE\">Boi d&#8217;sh\u00e8ne, la po b\u00e8f, f\u00e8r<\/div><div class=\"SP_GALERY_ITEM_FORMAT\">Lo roul\u00e8r, (lontan t\u00e9 i di rouleur), i tonbe dann famiy bann manbranofone. C\u00e9 in tanbour barik do-boi i trouve rienk La R\u00e9nyon, akoz par rapor l\u00e9zot tanbour bann p\u00e9\u00ef otour, l\u00e9 sirtou bann tanbour dann in kadr\u2019, al\u00fc touss\u00ebl l\u00e9 poz\u00e9 at\u00e8r dessi in kal i ap\u00e8le santy\u00e9. Sasp\u00eb son zans\u00e8te c\u00e9 lo tanbour konik (tanbour vouv, ousinon tanbour long), na p\u00fc jordi m\u00e9soman lontan lav\u00e9 dann bann likonografi, l\u00fc rossanbe lo atabak Madagaskar (n\u00e9na ankor dann Sessel, i ap\u00e8le tanbour s\u00e9ga).<\/div><\/div><\/div><div class=\"SP_GALERY_ITEM\"><img decoding=\"async\" alt=\"L\u00e9k\u00fcmoir do-s\u00fck\" src=\"https:\/\/www.portail-esclavage-reunion.fr\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/ecumoire-808x1024.jpg\"\/><div class=\"SP_GALERY_ITEM_TEXTE\"><div class=\"SP_GALERY_ITEM_TITRE\">L\u00e9k\u00fcmoir do-s\u00fck<\/div><div class=\"SP_GALERY_ITEM_DATE\">1\u00e9 moiti\u00e9 19\u00e8m si\u00e8k<\/div><div class=\"SP_GALERY_ITEM_TECHNIQUE\">M\u00e9tal<\/div><div class=\"SP_GALERY_ITEM_FORMAT\">Souvand\u00e9foi, bann z\u00e9sklav t\u00e9 i ans\u00e8rve linstr\u00fcman-la po f\u00e9 do-s\u00fck. L\u00fc tonbe par\u00e8y in gran passoir pti-trou, pl\u00fc souvan an-kuiv, \u00e8k in gran mansh do-boi, po p\u00e8rm\u00e8te bann \u00ab esclaves de batterie \u00bb tire l\u00e9k\u00fcme dessi la s\u00fcrfasse la shodi\u00e8re l\u00e8rk t\u00e9 po f\u00e9 l\u00e9p\u00fcrasyon. La-rotrouve lobj\u00e9-la dessi lo site l\u00e8rk la-f\u00e9 in shanti\u00e9 patrimonial dann zan\u00e9 1990.<\/div><\/div><\/div><div class=\"SP_GALERY_ITEM\"><img decoding=\"async\" alt=\"Bann lankraj lo m\u00fcr (s\u00fcpor po bann bare, zano)\" src=\"https:\/\/www.portail-esclavage-reunion.fr\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/ancrages-muraux-1024x460.jpg\"\/><div class=\"SP_GALERY_ITEM_TEXTE\"><div class=\"SP_GALERY_ITEM_TITRE\">Bann lankraj lo m\u00fcr (s\u00fcpor po bann bare, zano)<\/div><div class=\"SP_GALERY_ITEM_DATE\">19\u00e8m si\u00e8k<\/div><div class=\"SP_GALERY_ITEM_TECHNIQUE\">F\u00e8r forj\u00e9<\/div><div class=\"SP_GALERY_ITEM_FORMAT\">Dan lo bann kaz, lav\u00e9 dessi bann batiman l\u00e9sploitasyon, in bonp\u00eb zaf\u00e8r po lakroshaj s\u00e9l\u00e9 dir\u00e8kteman rantr\u2019 bann moilon ansanm in m\u00e9lanj la sho \u00e8k la sab. La-rotrouve bann lankraj-la l\u00e8rk la-f\u00e9 in trava\u00efy r\u00e9storasyon dessi  t\u00e9rin de Vill\u00e8le. T\u00e9 i ans\u00e8rve azot po pandiye bann zoutiy, sinon\u00e7a bann larn\u00e9 po zanimo, ousinon po s\u00fcporte bann bare po parke zanimo.<\/div><\/div><\/div><div class=\"SP_GALERY_ITEM\"><img decoding=\"async\" alt=\"S\u00fcpor po laxe in mashine po f\u00e9 do-s\u00fck\" src=\"https:\/\/www.portail-esclavage-reunion.fr\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/support-d-axe-de-machine-1024x460.jpg\"\/><div class=\"SP_GALERY_ITEM_TEXTE\"><div class=\"SP_GALERY_ITEM_TITRE\">S\u00fcpor po laxe in mashine po f\u00e9 do-s\u00fck<\/div><div class=\"SP_GALERY_ITEM_DATE\">19\u00e8m si\u00e8k<\/div><div class=\"SP_GALERY_ITEM_TECHNIQUE\">F\u00e8r (m\u00e9lanj f\u00e8r \u00e8k bronz) <\/div><div class=\"SP_GALERY_ITEM_FORMAT\">Lobj\u00e9-la n\u00e9na souvan dessi bann mashine \u00e8k in laxe i p\u00e8rm\u00e8te f\u00e9 tourne bann pi\u00e8sse m\u00e9kanik. La-rotrouve al\u00fc dessi lo site apr\u00e9 lo siklone Garance, l\u00e8rk lav\u00e9 d\u00e9kape lo t\u00e9rin \u00e9pila lav\u00e9 m\u00e8te lo pi\u00e8sse-la d\u00e9or. L\u00fc sorte \u00e8k in pti mashine \u00e9pila l\u00fc n\u00e9na ankor son pali\u00e9 an-bronz. Lo pali\u00e9 i tonbe lans\u00e8te roulman a-bille bann mashine kom\u00e9la. Lo bronz l\u00e9 in m\u00e9tal \u00ab otol\u00fcbrifian \u00bb, t\u00e9 i ans\u00e8rve al\u00fc po dimin\u00fc\u00e9 lo frotman rantr\u2019 deu pi\u00e8sse m\u00e9tal an-mouvman.<\/div><\/div><\/div><div class=\"SP_GALERY_ITEM\"><img decoding=\"async\" alt=\"Morso l\u00e9kipman lo sheval\" src=\"https:\/\/www.portail-esclavage-reunion.fr\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/attelage-460x1024.jpg\"\/><div class=\"SP_GALERY_ITEM_TEXTE\"><div class=\"SP_GALERY_ITEM_TITRE\">Morso l\u00e9kipman lo sheval<\/div><div class=\"SP_GALERY_ITEM_DATE\">Promi\u00e9 moiti\u00e9 19\u00e8m si\u00e8k<\/div><div class=\"SP_GALERY_ITEM_TECHNIQUE\">F\u00e8r forj\u00e9 <\/div><div class=\"SP_GALERY_ITEM_FORMAT\">Dann 19\u00e8m si\u00e8k, i d\u00e9plasse a-pi\u00e9 sinon\u00e7a \u00e8k zanimo sharoi. Morso-la t\u00e9 i f\u00e9 parti lo mor-latlaj. La-rotrouve al\u00fc dessi lo site l\u00e8rk la-f\u00e9 in shanti\u00e9 patrimonial dann zan\u00e9 1990. <\/div><\/div><\/div><div class=\"SP_GALERY_ITEM\"><img decoding=\"async\" alt=\"Viroles de filtre Taylor\" src=\"https:\/\/www.portail-esclavage-reunion.fr\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/viroles-1024x460.jpg\"\/><div class=\"SP_GALERY_ITEM_TEXTE\"><div class=\"SP_GALERY_ITEM_TITRE\">Viroles de filtre Taylor<\/div><div class=\"SP_GALERY_ITEM_DATE\">1\u00e9 moiti\u00e9 19\u00e8m si\u00e8k (1832-1848 parla)<\/div><div class=\"SP_GALERY_ITEM_TECHNIQUE\">M\u00e9tal<\/div><div class=\"SP_GALERY_ITEM_FORMAT\">Bann virol-la c\u00e9 in l\u00e9gzanp lo pti mat\u00e9ri\u00e8l t\u00e9 i ans\u00e8rve po f\u00e9 do-s\u00fck. La-rotrouve al\u00fc l\u00e8rk la-f\u00e9 in trava\u00efy r\u00e9storasyon patrimoine dessi t\u00e9rin lo M\u00fcz\u00e9. Bann virole-la i sorte \u00e8k in filtr\u2019 Taylor, in lapar\u00e8y po filtre lo siro i gaingne l\u00e8rk i f\u00e9 \u00e9vapore lo v\u00e9zou dan l\u00fczine do-s\u00fck.<\/div><\/div><\/div><div class=\"SP_GALERY_ITEM\"><img decoding=\"async\" alt=\"T\u00e9t piosh\" src=\"https:\/\/www.portail-esclavage-reunion.fr\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/tete-de-pioche-1024x460.jpg\"\/><div class=\"SP_GALERY_ITEM_TEXTE\"><div class=\"SP_GALERY_ITEM_TITRE\">T\u00e9t piosh<\/div><div class=\"SP_GALERY_ITEM_DATE\">19\u00e8m si\u00e8k<\/div><div class=\"SP_GALERY_ITEM_TECHNIQUE\">M\u00e9tal (f\u00e8r forj\u00e9) <\/div><div class=\"SP_GALERY_ITEM_FORMAT\">Linstr\u00fcman-la, i manke lo mansh an-boi, l\u00e9t\u00e9 in zoutiy bann z\u00e9sklav i ap\u00e8le \u00ab Noirs de pioche \u00bb, apr\u00e9\u00e7a bann zangaj\u00e9 \u00ab labour\u00ebr \u00bb t\u00e9 i ans\u00e8rve toul\u00e9jour dan zot trava\u00efy agrikol. La-rotrouve al\u00fc dann in shanti\u00e9 patrimonial dessi lo site lo m\u00fcz\u00e9. C\u00e9 in pi\u00e8sse anbl\u00e9matik po lo m\u00fcz\u00e9.<\/div><\/div><\/div><div class=\"SP_GALERY_ITEM\"><img decoding=\"async\" alt=\"[Anse des cascades]\" src=\"https:\/\/www.portail-esclavage-reunion.fr\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/anse-des-cascades-1-1024x682.jpg\"\/><div class=\"SP_GALERY_ITEM_TEXTE\"><div class=\"SP_GALERY_ITEM_TITRE\">[Anse des cascades]<\/div><div class=\"SP_GALERY_ITEM_CREATEUR\">Adolphe d\u2019Hastrel de Rivedoux<\/div><div class=\"SP_GALERY_ITEM_DATE\">Lan\u00e9 1837<\/div><div class=\"SP_GALERY_ITEM_TECHNIQUE\">Lakouar\u00e8l<\/div><div class=\"SP_GALERY_ITEM_FORMAT\">Lakouar\u00e8l-la i ropr\u00e9zante dovan, a-droite, in p\u00e9sh\u00ebr, assiz dessi son kanote, l\u00e9 po aranje son fil\u00e9. Par d\u00e8ri\u00e8r, a- gosh, in famiy z\u00e9sklav. Deu moun, assiz dovan lo pti kaz l\u00e9 po ok\u00fcpe lo manj\u00e9, \u00e9pila in troizi\u00e8m i trape do-lo la kaskad.  Lo ranpar, lo kaskad, lo rivi\u00e8r \u00e8k lo p\u00e9sh\u00ebr i garanti : \u00e7a i \u00e9spasse dovan bann kaskad, j\u00fcst kot\u00e9 l\u2019Anse des Cascades, Sinte-Rose. Lo kaz i tonbe dann kan labitasyon Charles Lenoir, i r\u00e8ste t\u00e8rla.<\/div><\/div><\/div><div class=\"SP_GALERY_ITEM\"><img decoding=\"async\" alt=\"Sint-Andr\u00e9, Rivi\u00e9r du Mat\" src=\"https:\/\/www.portail-esclavage-reunion.fr\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/saint-andre-riv-du-mat-1024x683.jpg\"\/><div class=\"SP_GALERY_ITEM_TEXTE\"><div class=\"SP_GALERY_ITEM_TITRE\">Sint-Andr\u00e9, Rivi\u00e9r du Mat<\/div><div class=\"SP_GALERY_ITEM_CREATEUR\">Xavier Le Juge de Segrais<\/div><div class=\"SP_GALERY_ITEM_DATE\">Fin 9\u00e8m si\u00e8k<\/div><div class=\"SP_GALERY_ITEM_TECHNIQUE\">lakouar\u00e8l<\/div><div class=\"SP_GALERY_ITEM_FORMAT\">In lakouar\u00e8l rare i ropr\u00e9zante inn rantr\u2019 bann promi\u00e9 dom\u00e8n s\u00fckri\u00e9 Bourbon (lan\u00e9 1816) kost\u00e9 ansanm la Rivi\u00e8re du M\u00e2t. Lakouar\u00e8l i amontre la pozisyon bann langar po la bagasse dessi lo plato i domine lo li la Rivi\u00e8re du M\u00e2t, ou\u00e7a in kanal t\u00e9 i sorte po am\u00e8ne do-lo dan l\u00fczine do-s\u00fck.<\/div><\/div><\/div><div class=\"SP_GALERY_ITEM\"><img decoding=\"async\" alt=\"Piano fort\u00e9 kar\u00e9\" src=\"https:\/\/www.portail-esclavage-reunion.fr\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/piano-forte-1024x768.jpg\"\/><div class=\"SP_GALERY_ITEM_TEXTE\"><div class=\"SP_GALERY_ITEM_TITRE\">Piano fort\u00e9 kar\u00e9<\/div><div class=\"SP_GALERY_ITEM_CREATEUR\">\u00c9rard<\/div><div class=\"SP_GALERY_ITEM_DATE\">Lan\u00e9 1785<\/div><div class=\"SP_GALERY_ITEM_TECHNIQUE\">Boi, livoir, m\u00e9tal<\/div><div class=\"SP_GALERY_ITEM_FORMAT\">Erard l\u00e9 in fabrikan frans\u00e9 zinstr\u00fcman m\u00fczik, sirtou renom\u00e9 po bann piano, m\u00e9soman l\u00fc f\u00e9 ossi klavsin, pianofort\u00e9, arpe. Dessi linvant\u00e8r apr\u00e9 la mor Ombline Panon-Desbassayns l\u00e9 mark\u00e9 n\u00e9na in piano m\u00e8m fabrikan, m\u00e8m l\u00e9pok. \u00c7a i amontre la plasse po la m\u00fczik \u00e8k la k\u00fcltir, dan famiy la bourjoizi-la. Lo nouvo parkour dann m\u00fcz\u00e9 va \u00e9spoze piano-la po amontre koman banna t\u00e9 i vive.<\/div><\/div><\/div><\/div><\/div>\t<link rel=\"stylesheet\" href=\"https:\/\/www.portail-esclavage-reunion.fr\/wp-content\/themes\/societedeplantationetesclavagealareunion2023\/assets\/js\/flickity.min.css\" media=\"screen\">\n\t<script type=\"text\/javascript\" src=\"https:\/\/www.portail-esclavage-reunion.fr\/wp-content\/themes\/societedeplantationetesclavagealareunion2023\/assets\/js\/flickity.pkgd.min.js\"><\/script>\n\t\n\t<script>\n\tjQuery(document).ready(function() \n\t{\n\t\tjQuery('#SP_GALERY_1846346').flickity({\n\t\t  wrapAround: true,\n\t\t  cellAlign: 'left',\n\t\t  contain: true\n\t\t});\n\t});\n\t\t\n\n\t\n\t<\/script>\n\t","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Po lokazyon la journ\u00e9 nasyonal po la m\u00e9moir la tr\u00e8te, l\u00e9sklavaj \u00e9pila zot labolisyon, lo m\u00fcz\u00e9 istorik de Vill\u00e8le i amontre in l\u00e9spozisyon i rogroupe bann zobj\u00e9 pokor-sorti, i vien\u2019 asht\u00e9 \u00e9pila la-amontre demoun promi\u00e9 kou po lo 20 d\u00e9ssanm 2025. L\u00e9spozisyon-la l\u00e9 f\u00e9 ossi po marke laniv\u00e8rs\u00e8r la loi Taubira, i rokon\u00e9 la tr\u00e8te &hellip; <\/p>\n<p class=\"link-more\"><a href=\"https:\/\/www.portail-esclavage-reunion.fr\/re\/10-me-journe-nasyonal-po-la-memoir-la-trete-lesklavaj-epila-zot-labolisyon\/\" class=\"more-link\">Continue reading<span class=\"screen-reader-text\"> &#8220;10 m\u00e9 : journ\u00e9 nasyonal po la m\u00e9moir la tr\u00e8te, l\u00e9sklavaj \u00e9pila zot labolisyon&#8221;<\/span><\/a><\/p>\n","protected":false},"author":5,"featured_media":16585,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"class_list":["post-16703","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-non-classifiee"],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.portail-esclavage-reunion.fr\/re\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/16703","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.portail-esclavage-reunion.fr\/re\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.portail-esclavage-reunion.fr\/re\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.portail-esclavage-reunion.fr\/re\/wp-json\/wp\/v2\/users\/5"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.portail-esclavage-reunion.fr\/re\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=16703"}],"version-history":[{"count":8,"href":"https:\/\/www.portail-esclavage-reunion.fr\/re\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/16703\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":16746,"href":"https:\/\/www.portail-esclavage-reunion.fr\/re\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/16703\/revisions\/16746"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.portail-esclavage-reunion.fr\/re\/wp-json\/wp\/v2\/media\/16585"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.portail-esclavage-reunion.fr\/re\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=16703"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.portail-esclavage-reunion.fr\/re\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=16703"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.portail-esclavage-reunion.fr\/re\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=16703"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}