Laktualité

Le Jour de l’Abolition
léspozisyon Müzé Léon Dierx
27 avrïy jiska 15 séktanm 2019

Léspozisyon otour le tablo Alphonse Garreau, Allégorie de l’abolition de l’esclavage à La Réunion.
Èk in linstalasyon Matilde Fossy Dissiper la Brume.

In konfrontasyon istorik

Lo 20 désanm 1848, 60 000 zésklav a-monté, la-gaingne zot libèrté apré lo kozman Commissaire de La République Joseph Napoléon Sarda-Garriga dessi la plasse Gouvèrnman Sin-Dni. In an apré, lartist Alphonse Garreau, instalé La Rényon lépok-là, i pinde in tablo i rapèle lévènman. Jordi, lo tablo lé konü èk le nom Allégorie de l’abolition de l’esclavage à La Réunion..

La manièr-voir lartist-là, cé in vizion lo pouvoir, lordre, lo travaïy. Sarda-Garriga lé lo prinsipal pèrsonaj. Le tablo i anvoye in méssaj klèr : la libèrté lé soumi lobligasyon travaïy. Dann kréasyon-la, bann zésklav na poin la parol, cé in foul demoun san nom.

Revoir « L’Allégorie… » an-ranforsan la prézanse bann zésklav, cé ogmante lo sens tablo istorik-la. Parlfète, Müzé Léon Dierx i vë maye listoir èk lart kontanporin.

Dissiper la brûme, linstalasyon lartist Mathide Fossy, la-kréé po léspozisyon-la, i done la possibilité trouve in shemin rantr’ bann santié mayé listoir. Lo nom la-done bann zésklav lané 1848, dann milië lëv artistik, i fé in léko po le tablo Garreau, épila i rézone èk bann nom jordi, konm in nouvo roprésantasyon i fé in konte èk lo 170 zan la-éspassé.

In léspozisyon an-troi morso

Lo premié i rassanble bann litografi èk gravür i sorte dann kolèksyon bann zorganism kiltürèl Départman, i konsèrne dénonsiasyon la vante zésklav épila lésklavaj dann bann koloni. Depi bann gravür la fin 18èm sièk i sorte dann livr’ bann zintélèktüel lo sièk ékléré, jiska bann gravür i konsèrne promié labolisyon lané 1794. Depi bonpé déssin i kritike trafik zésklav dann promié moitié 19èm sièk, jiska bann tablo plüs renomé i rapèle la fin lésklavaj dann Langletèr èk la Franse, bann vizitër i suive in sélèksyon lëv orijinal èk bann roproduksyon lévolüsyon istorik lo kozman èk son transkripsyon par bann zartist.

Lo deuzièm morso lé an-rapor èk çak la-éspassé La Rényon dann zané 1847-1848, par lo témoiniaj artistik deu zartist té prézan dann lil lépok-là : Antoine Roussin (1819-1894), èk Adolphe Potémont (1828-1883).
Par zot litografi, plüs souvan satirik, zot i amontre la fin lésklavaj, labolisyon, èk la réaksyon la populasyon devan zévènman istorik-la pandan bann deu-troi moi la-boulvèrse listoir La Rényon. Dann morso-là néna le tablo Alphonse Garreau, Allégorie de l’abolition de l’esclavage à La Réunion, le tablo lé konservé Müzé Quai Branly Jacques Chirac. Lü artourne La Rényon 170 zan apré son kréasyon.

Dan lo troizièm morso, lëv Mathilde Fossy, Dissiper la brume, i pèrmète alé plüs loin lo tablo. Linstalasyon-là i invite bann vizitër bate karé dann in léspasse ritmé èk fèy pléksiglasse. Dessi bann pano-la néna le nom bann zafranshi lané 1848 an-foul sinbolik.
Lo balade rantr’ lo bann nom i roprézante ossi in mouvman i sava depi lo passé jiska lo prézan dann çat shakinn nou lé inskri. Boudükonte la-shoizi la matièr transparan-là parsk té i souète amontré san voil la vérité dessi lévènman-la, mète o gran jour, éklèrsir lo sitüasyon.

Partaje paj-la
dessi rézo sossial
   
Artourne dessi zaktualité