Paulin Ismard issi La Rényon : troi konféranse po réfléshi épila transmète listoir lésklavaz

Po lo 25èm lanivèrsèr la loi Taubra, jist lèrk travo po bati lo nouvo müzé listoir lésklavaj i komanse, lo Départman La Rényon èk lo müzé istorik de Villèle i rouve in nouvo ron po réfléshi épila kozé par rapor listoir lésklavaj, ansanm Paulin Ismard, in proféssër listoir antik dan l’École des Hautes Études en Sciences Sociales, in léspéssialist rokonü listoir lésklavaj, lü la-roganize lékritür koléktif po lo livr’ Les mondes de l’esclavage.

Lésklavaj la-travèrse listoir lo monde èk çat lümanité

Lésklavaj i konsèrne pa jüst bann sossiété kolonial koméla. Lü la-égziste diféran manièr dann in bonpé sossiété, dann plüzièr période listoir. Lèrk nou étüdié bann léspérianse-la, i pèrmète mié konète çak lété parèy dan lo bann diféran lorganizasyon po la dominasyon, épila konprande par koman shakinn lavé son prop manièr-fé.
Bann konféranse dann mois d’séktanm 2026, lé fé po agrandi la réfléxyon dessi lésklavaj, par inn konparézon rantr’ lésklavaj dann tan la Grèce antik épila lésklavaj kolonial dann Bourbon. Par rapor lo bann kontèks istorik, ékonomik, jüridik épila sossial, diféran po vréman, nou vë niabou amontre bann diféran manièr lavé, po défini lésklavaj, lo diféran rapor rantr‘ lésklavaj èk la liberté, lo diféran kalité dominasyon, lo bann rézistanse, koman té i roganize lafranshisman èk lo léritaj bann sossiété ésklavajist.

Troi rankonte po diféran püblik

9 séktanm : konféranse 17h45 dann Centre culturel Le Sud Sin-Piér po bann zanségnan.
Po inskri : reservationenseignant@gmail.com

10 séktanm : rankonte 17h45 dann Lünivérsité La Rényon, Faculté des Lettres et Sciences Humaines – Lanfitéat Elie, Sin‑Dni. Gratuit.

11 séktanm : Ronnkozé èk Paulin Ismard épila Prosper Eve, rantr’ listoir lo monde èk listoir La Rényon, 17h45 dann Centre culturel le Sud, Sin-Piér.
Po inskri : reservationtoutpublic@gmail.com.

In vizite an-rapor èk la konstrüksyon lo müzé listoir lésklavaj

Program-la lé po fé vive depi koméla, lo bann késtion proshin müzé-la nora po done réponse : Koman rakonte listoir lésklavaj ? Koman i fé rante listoir lokal dann listoir lo monde ? Koman fé antande léspérianse bann demoun ésklavizé ? Koman transmète listoir-la bann nouvo jénérassyon ?

25-an apré la loi Taubira

25-an apré la loi Taubira té adopté, an-plüs ke fé rokonète listoir la trète èk çat lésklavaj, i fo niabou ashève konète alü, rode ankor bann doküman, transmète alü épila fé d’ot sobatkoz ankor.

Paulin Ismard lé proféssër listoir antik dann l’EHESS (École des Hautes Études en Sciences Sociales).
Lü lé éspéssialist bann sossiété grèk lantikité, lü travaïye dessi bann zinstitüsyon politik, lo droi, la sitoyinnté èk lésklavaj. Son bann roshershe i rode konprande lo rapor rantr’ liberté èk lésklavaj dann bann sossiété lontan, épila parkoman toulédeu i défini inn-a-lot. Lü la-ékrire plüzièr livr’ dessi la démokassi Athène épila lésklavaj, lü lété diréktër Les mondes de l’esclavage, in gran réfléksyon koléktif dessi la konparézon rantr’ bann diféran sossiété ésklavajist.

Nouvo krontribusyon
Lo batay kontr’ la trète la marine fransé té i fé dann Losséan Indien dann deuzièm moitié 19èm sièk

In lartik listorien Raphaël Cheriau la-ékrire.

In brick portügué, le Pocha, té kapayé par la Prévoyante, in bato la marine fransé, lo 25 out 1840, pa tro loin Mayotte, dann kanal Mozanbik. Laksyon-la lété par rapor la loi lo 4 mars 1831, té po fini èk la trète dann toute bann téritoir fransé. Dessi le Pocha navé 220 bononm, fanm èk zanfan, toulpé ésklavizé. Lékipaj la Prévoyante “la-libère“ azot, la-oküpe de zot apréça la-débarke azot lo 13 oktob dann por Sin-Dni La Rényon po livre azot èk lo bann déssidër kolonial.

Légzanp lo kapayaj lo Pocha èk lo déstin lo bann demoun ésklavizé, apré zot “libérasyon“, i lèsse anou majiné lo parkoman épila lo rézülta, par rapor lo batay kontr’ la trète la marine fransé té i amène dann Losséan Indien, rantr’ zané 1840-1900. Ça i pèrmète anou ossi bien konprande lo bann rézon juridik èk politik lavé amène batay-la kontr’ la trète dann 19èm sièk.